05 februari 2019

De transitie van de celluloid bal naar niet-celluloidbal

Mark Heezen is tafeltennisser en scheidsrechter. Voor zijn studie schreef hij een profielwerkstuk over de transitie van de tafeltennisbal van ‘celluloid’ naar ‘plastic’. Hieronder een klein deel van de publicatie, het volledige werkstuk is in de bijlage te lezen.

De hoofdvraag: “Wat zijn de verschillen tussen tafeltennisballen gemaakt van celluloid, ‘poly’ en ABS?” wordt  met behulp van dit werkstuk gedeeltelijk beantwoord. De verschillen tussen de materialen en de productieprocessen zijn uitgezocht in hoofdstuk 1 en 2. Voor wat betreft de milieuvriendelijkheid van de ballen valt te stellen dat de ‘poly’-bal een tussenvariant geweest is vanuit de celluloidbal naar de ABS-bal. De ABS-bal komt het meest milieuvriendelijk uit het onderzoek. De ‘poly’-bal het minst. Voor de synthese van de ‘poly’-bal hebben fabrikanten allemaal extra stappen moeten nemen zodat hun bal niet uit celluloid bestond.

Milieuvriendelijk
Ze hebben gekozen voor een stof die qua productie heel erg op celluloid leek. Uit het verdere onderzoek is de ABS-bal ontwikkeld. Hierbij valt op te merken dat de fabrikanten vanuit niks begonnen zijn met het ontwerpen van een tafeltennisbal. Het doel van het milieuvriendelijker maken van de tafeltennissport door de ITTF is zeker gelukt, getuige het verschil in productie.
 
Tafeltennisfabrikanten
De praktische verschillen tussen de tafeltennisballen zijn niet onopgemerkt gebleven. Hieruit blijkt dat de ontwikkeling van de ABS-bal nog in de kinderschoenen staat, wat te zien is in de grotere variatie in de hoeveelheid effect en puntdruk bij de ABS-bal dan bij de ‘poly’- en celluloidbal. Dit is nadelig voor een tafeltennisbal aangezien bij het tafeltennis het belangrijkst is dat de bal constant presteert. In het verleden hebben tafeltennisbalfabrikanten tafeltennisballen geproduceerd en verbeterd van een andere grondstof dan celllulosenitraat, namelijk celluloseacetaat. Deze ‘poly’-ballen zijn uit deze proeven kwalitatief even sterk gebleken als de celluloidballen. Dit duidt erop dat het tafeltennisfabrikanten al eerder gelukt is om tafeltennisballen te produceren van een ander materiaal dan celluloid en te ontwikkelen met gelijke eigenschappen.
 
Concluderend, sinds de invoering van de ABS-ballen is het hoofddoel van de transitie van celluloidballen, de milieuwinst, bereikt. Om de ballen van gelijke kwaliteit als de celluloidballen te maken, moeten er nog enkele ontwikkelstappen gemaakt worden.

Lees het hele profielwerkstuk van Mark Heezen in de bijlage hieronder.